مفهوم «ایکیگای» در فرهنگ و فلسفه ژاپن

ایکیگای مفهومی سنتی در فرهنگ ژاپن است که معادل دقیقی در زبان‌های دیگر ندارد. بنابراین به جای یک کلمه باید آن را در قالب تعریفی مفهومی فهمید. بر اساس آنچه من درباره این مفهوم از منابع انگلیسی خوانده‌ام – که خودش دست دوم محسوب می‌شود و امیدوارم خیلی دور از حقیقت نباشد – ایکیگای به معنای لحظه‌هایی از زندگیست که به آدم حس زنده بودن، معناداری و هدفمندی می‌بخشد. ایکیگای می‌تواند محدود به اهداف معمولی در زندگی روزمره باشد یا معطوف به اهداف متعالی. مثلاً حضور در جمع یاران موافق و گپ و گفت همدلانه با آنان می‌تواند مثالی از ایکیگای فردی در سطح زندگی روزمره باشد و تلاش برای گسترش آزادی و عدالت مثالی از یک ایکیگای جمعی و در سطحی آرمانی. در هر دو سطح داشتن چنین اهدافی در دل آدم پرتویی از امید ایجاد می‌کند. ضمناً، ایکیگای تجویزی نیست. نمی‌توان برای کسی نسخه از آن پیچید. محصول پند و اندرز هم نیست. باید از قلب آدم بجوشد و هر کسی باید آن را در ذهن و ضمیر خودش بجوید و بیابد. شبیه رویکرد «معنادرمانی» یا «لوگوتراپی» که دکتر ویکتور فرانکل در کتاب «انسان در جستجوی معنا» می‌گوید.