12-هوش

**هوش** به معنای توانایی یادگیری از تجربه‌ها، تفکر انتزاعی و سازگاری موثر با محیط پیرامون است که در طول تاریخ از طریق آزمون‌های گوناگون و سنجش بهره هوشی مورد ارزیابی قرار گرفته است. در حالی که دیدگاه‌های نخستین بر یک توانایی کلی ذهنی تأکید داشتند، نظریه‌های نوین به وجود هوش‌های چندگانه از جمله توانمندی‌های زبانی، منطقی، موسیقیایی و فضایی باور دارند یا آن را به سه بخش تحلیلی، خلاق و عملی تقسیم می‌کنند. یافته‌های علمی نشان می‌دهد که وراثت نقش مهمی در تعیین تفاوت‌های هوشی میان افراد ایفا می‌کند، اما عوامل محیطی، تغذیه و فرصت‌های آموزشی نیز در تغییر سطح میانگین جوامع و شکوفایی استعدادها بسیار اثرگذارند. علاوه بر جنبه‌های ذهنی، هوش هیجانی به عنوان توانایی درک و مدیریت درست عواطف، نقشی حیاتی در سلامت روان و موفقیت در روابط اجتماعی دارد. در نهایت، ناتوانی‌های یادگیری که حاصل تعامل عوامل زیستی و محیطی هستند، زمانی مطرح می‌شوند که عملکردهای ذهنی و مهارت‌های زندگی فرد به طور جدی پایین‌تر از حد میانگین باشد، هرچند مداخلات آموزشی زودهنگام می‌تواند تا حد زیادی این محدودیت‌ها را جبران نماید.