06-هشیاری

**هشیاری** به معنای آگاهی لحظه‌ای فرد از محرک‌های درونی و بیرونی است که دو کارکرد اصلی پایش خود و محیط و همچنین کنترل و هدایت رفتارها را بر عهده دارد. ذهن انسان علاوه بر سطح آگاه، دارای لایه‌های دیگری نظیر خاطرات پیش‌هشیار و مخزن ناهشیار است که افکار، تمایلات و مهارت‌های خودکار را در خود جای داده و به شکلی غیرمستقیم بر کنش‌های ما تأثیر می‌گذارند. حالت‌های تغییریافته هشیاری طیف گسترده‌ای را شامل می‌شود؛ از خواب و رویا که در چرخه‌های منظم شبانه برای بازسازی قوای ذهنی رخ می‌دهند، تا روش‌های ارادی مانند مراقبه و هیپنوتیزم که با تمرکز عمیق یا تلقین‌پذیری، ادراک فرد از واقعیت را دگرگون می‌کنند. همچنین، مصرف مواد روان‌گردان با مداخله در فعالیت‌های شیمیایی مغز، می‌تواند تغییرات شدیدی در خلق، خو و سطح بیداری ایجاد کند که در صورت تکرار، منجر به وابستگی و آسیب‌های جبران‌ناپذیر به سلامت جسم و روان می‌گردد.